Jeffrey Gaens: “De 24 Hours fotograferen is als een stripverhaal tekenen”

Waar journalisten zich kunnen verschuilen in hun warme - of koele - en knusse perszaal, worden fotografen door weer en wind gestuurd om hun vak te beoefenen. Een van die fotografen, die ondertussen is uitgegroeid tot een monument op Circuit Zolder, is Jeffrey Gaens. Al bijna twintig jaar vertegenwoordigt deze 'lokale held' Het Belang van Limburg in de 24 Uur van Zolder.

Autosport.be: Wat is er eerst gekomen, de liefde voor de autosport of de liefde voor de fotografie?
 

Jeffrey Gaens: “Ik heb de autosportmicrobe overgekregen van mijn vader Johny, die eerst baanpost was en daarna zelfs de interventiewagen heeft bestuurd die achter het veld aansluit bij de start. Zo kreeg hij bij de Grote Prijs Formule 1 Dr. Sid Watkins naast zich. De voorliefde van de familie ligt vooral in de rallysport, maar omdat het zo dicht bij huis is, voelt Circuit Zolder aan als een tweede thuis. Als kind kreeg ik van Sinterklaas een eenvoudig fototoestel cadeau, waarmee ik op de eerstvolgende rallywedstrijd meteen enkele leuke actiebeelden kon maken. Daar is de liefde voor de fotografie ontstaan. Het was als het ware een manier om een rol te kunnen spelen in de wereld van de autosport. Al in het derde jaar van mijn middelbare opleiding was mijn studiekeuze dan ook duidelijk. Ik zette mijn eerste stappen in de fotografie net voor de eeuwwisseling, net toen de digitalisatie haar intrede maakte.”
 
Ondertussen verzorg je bij Het Belang van Limburg niet alleen de autosport?
 

Gaens: “Ik begon al in oktober 1999 bij die krant, na een geslaagde proefperiode waar de redactie heel tevreden mee was. Ik kende ondertussen enkele journalisten die zich daar om de autosport bekommerden en daarom kon ik de taak op mij nemen als autosportfotograaf voor Het Belang van Limburg. Door mijn ervaring in de autosport was mijn kennis van het Frans er enorm op vooruitgegaan, een troef die me gelanceerd heeft als voetbalfotograaf. Bij Het Belang van Limburg volg ik de twee streekploegen, Genk en Sint-Truiden, op de voet en ik doe dat vooral met heel veel respect, dat dan ook wederzijds is bij spelers en trainers. Vaak merk ik dat mijn foto wordt gebruikt boven die van persagentschappen omdat ik op een andere manier naar een wedstrijd kan kijken, of net omdat ik door die respectvolle houding meer toegang krijg dan andere fotografen. Het is een manier van werken die ik ook in de autosport probeer toe te passen.”
 
Weinig mensen beseffen hoeveel werk fotografie vraagt, leg dat eens uit?
 

Gaens: “Fotografen moeten al op woensdag aanwezig zijn op de parade in het centrum van Zolder, al vragen de teams vaak al foto's voor de start van het evenement. Donderdag is een bijzonder drukke dag, want Het Belang van Limburg vraagt een actieshot van elke Limburgse wagen in een verschillende hoek, een traditie die ik samen met autosportjournalist Marc Cornelissen heb uitgewerkt. Die pagina hangt dan dikwijls in het weekend in de verschillende pitboxen. Daarnaast is er natuurlijk heel wat te doen, met niet alleen de vrije trainingen, maar ook de kwalificaties en de nachttraining. Vrijdag is gelukkig een rustdag, waarop we al enkele beelden kunnen selecteren en bewerken – ook een groot aandeel in het takenpakket van een fotograaf – en in het weekend is er natuurlijk de race, met eerst de startgrid en daarna de marathon over 24 uur. Je zal mij niet vaak zien pauzeren tijdens de wedstrijd. De 24 Uur van Zolder fotograferen is voor mij dan ook als een stripverhaal tekenen: hoe meer vakjes je hebt getekend, hoe eenvoudiger het wordt om het volledige verhaal te begrijpen.”
 
Een fotograaf moet altijd op het juiste moment op de juiste plaats zijn. Is dat niet vooral een kwestie van geluk?
 

Gaens: “Geluk dwing je af, hé! (lacht) Ik herinner me nog een editie van de 24 Hours waarin met veel trots beelden van de volledige wedstrijd had doorgestuurd naar de redactie van de krant. Ik kreeg echter de vraag terug waarom ik geen foto’s had van de stroompanne. De krant had me nog een andere opdracht gegeven, waardoor ik ’s nachts even het circuit moest verlaten. Het toeval wil dat die stroompanne net dan gebeurde… Ik heb gelukkig wel al vaak op de juiste plaats gestaan, zoals vorig jaar, toen ik weliswaar een kort sprintje moest trekken om foto’s te kunnen maken van de crash van de Ford Mustang van Tom Boonen en enkele andere wagens tijdens de plotse regenbui op zaterdagnamiddag.”
 
Een laatste vraag: iedere fotograaf heeft favoriete foto’s. Kan jij er enkele laten zien?
 

Gaens: “Natuurlijk: ik zal vijf van mijn beste beelden laten zien. De eerste is een mythische wagen die altijd een symbool zal blijven op Circuit Zolder: de Chrysler Viper die hier jarenlang een hoofdrol heeft gespeeld, met de vlam in de pijp bovendien. De tweede foto is er een van een brandende Porsche van onder meer Enzo Ide in 2010. Ik koos toen niet voor het feestgedruis maar was daarentegen op het juiste moment op het circuit. Dan is er een foto die toont hoe Alain Franssen een weddenschap verloor bij Belgium Racing: als ze op het podium stonden, moest de kruin er helemaal af! De vierde is een dubbel beeld, een referentie naar mijn uitspraak over het stripverhaal: enerzijds was ik opnieuw op het juiste moment op de juiste plaats om de schuiver van de Ford Mustang vorig jaar vast te leggen, toen het plots was beginnen regenen. Anderzijds is er de verslagenheid bij Tom Boonen, enkele ogenblikken later in de pitbox. Afsluiten doe ik met een beeld van Anthony Kumpen die voor de vijfde keer de 24 Uur van Zolder won: na het uitstappen kwam hij meteen op mij af en kon ik deze reactie vastleggen.”

Foto's Martijn Wouters, Jeffrey Gaens