België: Een wandeling door de geschiedenis van de F1 in Spa-Francorchamps - Deel 1

Eind deze maand is het zover, het F1-circus strijkt weer in ons Belgenlandje neer. Voor de 71ste keer gaat de Grote Prijs van België door, en voor de 59ste maal op het circuit van Spa-Francorchamps. De allereerste race, op een circuit dat zich toen nog uitstrekte over meer dan 14 kilometer, dateert al van 1925 en werd de Grote Prijs van Europa genoemd. Pas in 1979 werd de omloop ingekort naar de huidige 7 kilometer. Enkele jaren geleden werden her en der nog wat aanpassingen gedaan, vooral de Busstop Chicane kreeg een grondige facelift. Naar aanleiding van de 13de race van het seizoen blikken we terug op enkele memorabele Belgische GP's door de jaren heen.

We schrijven 18 juni 1950, in het eerste officiële jaartal van het wereldkampioenschap Formule 1. Aan de start van de vijfde wedstrijd van het WK, de in Londen geboren landgenoot Johnny Claes: zoon van een Schotse moeder en Belgische vader. In een vorig leven nog een succesvol jazztrompettist en sinds eind jaren ’40 professioneel racepiloot voor het Franse Talbot-Lago team. Met legendes zoals onder meer Alberto Ascari voor Scuderia Ferrari, Nino Farina en Juan Manuel Fangio voor Alfa Romeo in het veld bleek Claes een vogel voor de kat. Hij ving de wedstrijd aan vanop de 14de en tevens laatste plaats op de startgrid.

In een wedstrijd gedomineerd door Alfa Romeo was het Juan Manuel Fangio die zijn eerste van uiteindelijk drie zeges in België nam op het circuit van Spa-Francorchamps. Onze landgenoot Claes eindigde de 35-ronden durende wedstrijd op een achtste plaats met maar liefst drie ronden achterstand op de Argentijnse winnaar: enkel de top 5 kreeg destijds WK-punten. Fangio’s teamgenoot Luigi Fagiolli eindigde op een tweede plaats en Louis Rosier in de Talbot-Lago vervolledigde het podium. Farina, die datzelfde jaar de allereerste wereldkampioen van de koningsklasse van de autosport werd,ging als vierde over de lijn. Ascari eindigde de wedstrijd met een ronde achterstand door transmissieproblemen op een vijfde plaats.

Tien jaar later, met maar liefst drie Belgen aan de start van de wedstrijd. We schrijven 19 juni 1960. Het was de vijfde race van het seizoen en dat weekend ging uiteindelijk de boeken in als één van de meest zwarte bladzijden uit de geschiedenis van de Formule 1 vanwege ernstige ongevallen waarbij twee rijders op dezelfde dag het leven lieten. Daags voor de wedstrijd crashte Stirling Moss zwaar in de snelle rechtse Burnenville, aldaar vond Chris Bristow de dood. De 22-jarige Brit verloor in ronde 19 de controle over het stuur van zijn Cooper tijdens zijn strijd met de Ferrari van onze landgenoot Willy Mairesse. Bristow vloog door een dijk langs de weg en slingerde met zijn nek door prikkeldraad dat hem op slag doodde.

Vijf ronden later sloeg het noodlot weer toe. Wanneer de 26-jarige Alan Stacey met een snelheid van 190 km/u Burnenville aansneed werd de Brit in het aangezicht geraakt door een vogel. Zijn Lotus ging van de baan, crashte door dikke struiken en kwam tot stilstand in een veld. Stacey, die op dat moment op een zesde plaats reed, overleefde de klap niet. De wedstrijd werd uiteindelijk gewonnen door Jack Brabham in de Cooper-Climax met een seconde voorsprong op teamgenoot Bruce McLaren. Op een derde plaats eindigde Olivier Gendebien. De Brusselaar had met zijn Cooper één ronde achterstand op de winnaar. De Italiaanse-Belg Lucien Bianchi, grootoom van wijlen Jules, legde beslag op het laatste WK-puntje met een zesde stek.

Deze keer noteren we het weekend van 7 juni 1970, de vierde wedstrijd van het seizoen. Dit was ook de allerlaatste F1-wedstrijd op het oude originele circuit van Spa-Francorchamps en tevens ook de laatste wedstrijd waarin Dunlop de bandenleverancier was. Het werd trouwens ook de laatste keer dat Pedro Rodriguez op het hoogste schavotje stond. Tot nu toe blijft Rodriguez de laatste Mexicaan die een zege boekte in de F1. Bij de start ging Jochen Rindt in zijn Lotus de Tyrrell van polesitter Jackie Stewart voorbij en nam zo de leiding van de wedstrijd. In de tweede ronde zakte de Schot naar de derde plaats nadat hij werd ingehaald door de March van Chris Amon. De Schot vocht terug en kon zich terug naar de eerste plaats hijsen na drie ronden.

Ondertussen kwam Rodriguez zich in de strijd mengen, vocht zich voorbij de leidende groep en naar de koppositie van de wedstrijd. De Mexicaan stond de leiding niet meer af en won de race met een seconde voorsprong op Amon. Zowel Stewart als Rindt moesten beiden opgeven met motorpech. Jacky Ickx kende geen goede wedstrijd. Hij kwalificeerde zich met zijn Ferrari nog op een vierde plaats maar tijdens de koers kon hij niet bevestigen. Hij eindigde op een achtste en laatste plaats. Voor hem in het klassement stonden Henri Pescarolo in de Matra en Jo Siffert in de March op een zesde en zevende plaats respectievelijk. Beiden heren zagen de finish niet maar omdat zij een ronde meer op hun teller hadden dan Ickx, die op twee ronden van de winnaar eindigde, werden zij vóór onze landgenoot in de eindranking opgenomen.

Tijdens de jaren ’70 begin jaren ’80 was de F1 te gast in Zolder. Het circuit zal altijd in het collectieve geheugen gegrift staan waarbij de legendarische Gilles Villeneuve in 1982 tragisch het leven liet na een zwaar ongeval tijdens de laatste kwalificatiesessie. In 1983 keerde de F1 terug naar Spa-Francorchamps. Het circuit werd in 1979 al omgebouwd naar een veel kortere omloop van 7 kilometer in plaats van de 14 voorheen. Thierry Boutsen, die eerder deze maand nog de 26ste verjaardag van zijn laatste F1-zege vierde, kwalificeerde zich in zijn Arrows-Ford op een 18de startplaats. De Fransman Alain Prost startte op 22 mei met zijn Renault vanop de polepositie.

Het was Andrea de Cesaris in de Alfa Romeo die vanop de derde stek tot twee maal toe de leiding van de wedstrijd nam. Dit tijdens de eerste uiteindelijk afgebroken start, en daarna ook tijdens de herstart. Deze kwam er nadat er bij de eerste de wagens niet allemaal op de juiste startpositie stonden. Het veld keerde na een formatieronde terug naar de grid om zich klaar te stomen voor de tweede, en tevens ook correcte start. De Cesaris voerde het pak aan maar na één derde wedstrijd moest de Italiaan de strijd staken door mechanische pech. Alain Prost haalde de eerste zege op de moderne versie van Spa. Boutsen was ondertussen allang gaan douchen nadat hij moest opgeven na vier ronden met schade aan de ophanging.

Lees donderdag het tweede en laatste deel van 'Een wandeling door de geschiedenis van de F1 in Spa-Francorchamps - Deel 2'.

Foto's: Martijn Wouters, Ferrari, Aston Martin, Nationaal Archief Den Haag, Hans van Onsem& Georges De Coster